Kuratorzy: Grzegorz Musiał i Andrzej Turowski

Wernisaż: godz. 18.oo, 21 maja 2009
Wystawa czynna do 28 listopada 2009

Palazzo Donà w Wenecji

22.05.2009 – 6.06.2009
wtorek – sobota 10:00 – 19:00
9.06.2009 – 28.11.2009
środa i sobota 16:00 – 19:00
wstęp wolny

Artyści: Paweł Althamer, Mirosław Bałka, Janusz Maria Brzeski, Nicoals Grospierre, Tadeusz Kantor, Andrzej Karmasz, Eustachy Kossakowski, Katarzyna Kobro, Katzarzyna Kozyra, Jerzy Kujawski, Zofia Kulik, Robert Kuśmirowski, Dominik Lejman, Zbigniew Libera, Natalia LL., Jacek Malczewski, Kaziemierz Malewicz, Michał Martychowiec, Agata Michowska, Luca Mosca, Krzysztof Niemczyk, Emeka Okereke, Qudus Onikeku, Roman Opałka, Pier Paolo Pasolini, Bruno Schulz, Grupa Sędzia Główny (Karolina Wiktor i Aleksandra Kubiak), Antoni Starczewski, Karol Szymanowski, Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy), Krzysztof Wodiczko;

Tytuł wystawy „Obudźcie się, aby śnić” odnosi się do bolesnego doświadczenia pustki świata (niepozwalającej nam śnić) i pragnienia pełni poznania (będącej snem). W tym paradoksalnym spięciu ekspozycja umieszcza sens twórczości. Ramami tak rozumianej wystawy jest Gabinet Kolekcjonera (kolekcja Fundacji Signum, Palazzo Dona) i Widowisko Wenecji (Spektakl Miasta, Biennale Sztuki). Natomiast mentalnym przewodnikiem po wystawie będzie literatura Georges Perecka.

Dwa wielkie mity kultury Zachodniej: mit Edypa (K. Kozyra „Il Castrato”) i mit Narcyza (J. Malczewski, „Autoportret”) określają, z nadmiernie wyeksponowanym patosem, punkt wyjścia wystawy rozpoczynającej się zaraz po przekroczeniu progu dziedzińca („Narcyz, metafora, kostium”). Pierwszy z tych mitów konfrontuje nas z pojęciem tożsamości, (czyli „życia”), drugi z problemem iluzji, (czyli „sztuki”). Oba odnoszą się do głęboko ukrytego pragnienia, oscylując na granicy odsłaniającego się braku pełni (Kozyra) oraz ostateczności śmierci (Malczewski). Od tego wstępu rozciągają się labiryntowe przestrzenie wystawy.

Jedna droga prowadzi przez skrytki dziedzińca na niski podest i schodzi w dół, ku kanałom. Nazywamy ją z pewnym napuszeniem, przestrzenią poznania („Księgi, kopie, mitologie”). To tutaj, zaraz na wstępie, pod schodami, kryje się wilgotna kaplica heretyka, obskurne laboratorium alchemika, sedno wiedzy ciemnej i tajemnej (R. Kuśmirowski). Zaraz dalej, w załomie murów zakrytym kotarą, lecz wypełnionym światłem, znajduje się Biblioteka (N. Grospierre), której nieskończone regały książek, zdają się świadczyć o potędze zapisanej w nich wiedzy. Wreszcie za drzwiami, w zakamarkach magazynu, wśród porzuconych skrzyń, znajduje się instalacja M. Bałki, której zardzewiałe kształty kiedyś rygorystycznej formy, kumulują doświadczenie pamięci i ślady nieistniejącego ciała. Obok, na półpiętrze znajdują się prace T. Kantora z jego parasolowatą figurą rozsadzającą obraz, z jego nadzieją uchwycenia w happeningu banalnej realności, z jego dramatycznym powrotem do obrazu i symbolicznym spadaniem („Obrazy, strzępy, spadanie”). Prace artystów znajdujących się na poziomie dziedzińca zdają się szukać lub drwić z zagubionej obecności Boga, Rozumu, Człowieka i Formy.

Druga droga prowadzi po paradnych schodach, ku górze, na piano nobile i do pomieszczeń prywatnych. To trakt, nazwany z lekką ironią, drogą dekonstrukcji i krytyki. Lecz również żarliwości, pasji, szaleństwa, przekroczenia. Rozpoczyna ją motto, tłumaczące dopiero tutaj sens ekspozycji:

„Obudźcie się, aby śnić… to przestrzeń marzenia sennego rozpostarta między groźną pustką niewiadomej pożądania a iluzją rzeczywistości, której miarą jest pozorna pełnia dziejącego się na naszych oczach widowiska. „Obudźcie się, aby śnić” zdaje się brzmieć tytuł spektaklu i jego ukryte przesłanie od tych, którzy z miłości i gniewu, namiętności i zwątpienia, potrzeby zatraty i ryzyka przekroczenia, dojmującego przerażenia i płonności nadziei, żarliwości ciała i chciwości władzy uczynili koło nienasyconej kreacji…”.

(z: Andrzej Turowski, Przewodnik po wystawie Obudźcie się, aby śnić)

Katalog wystawy „Awake and Dream / Svegliati e Sogna”, Wenecja 2009, 296 stron: wystawie towarzyszyła publikacja pod tytułem „Awake and Dream / Svegliati e sogna” w języku włoskim i angielskim z kompletną dokumentacją fotograficzną, esejami autorstwa Giorgio Agambena, Janusza K. Głowackiego, Grzegorza Musiała, Andrzeja Turowskiego i notami biograficznymi artystów.

Palazzo Donà, Campo San Polo, Wenecja